Poznaj historię Jakoba Fuggera: najbogatszego człowieka w historii świata!
Jakob Fugger to niemiecki biznesmen, który pełnił rolę bankiera i znakomitego handlowca. Uważa się, że był najzamożniejszym człowiekiem w dziejach. Jego majątek obecnie ocenia się na niemal 907 miliardów dolarów. Jak Fugger zdobył tak ogromne bogactwo? Skąd pochodził jego pomysł na lukratywną działalność? Odkryj historię najbogatszego niemieckiego przedsiębiorcy, który posiadał większą władzę i wiedzę niż niejeden cesarz.
- Jakob Fugger: Od dzieciństwa do sukcesu finansowego
- Jakob Fugger i srebrne imperium Europy
- Jakob Fugger: od miedzi w Karpatach po globalny handel
- Samotność i bogactwo Jakoba Fuggera
- Książki o historii bogactwa i górnictwa
Jakob Fugger: Od dzieciństwa do sukcesu finansowego
Jakob Fugger przyszedł na świat 6 marca 1459 roku w Augsburgu (Niemcy). Był najmłodszym z szóstki dzieci. Jakob nie miał prostego i beztroskiego dzieciństwa, mimo że jego rodzice byli bogatymi kupcami – dorobili się na handlu tekstylnym. Ojciec chłopaka zmarł, gdy ten miał zaledwie dziesięć lat. Spowodowało to, że młody Jakob musiał zaopiekować się rodzeństwem, ponieważ matka nie miała na to czasu. To ona musiała zająć się prowadzeniem rodzinnych interesów. Jakob początkowo marzył o podjęciu nauki na studiach teologicznych, by następnie zostać duchownym. Matka Jakoba również uważała, że nie każdy z jej synów musi zajmować się finansami. Z tego powodu wysłała syna do szkoły w Herrieden, którą prowadzili mnisi.
Kiedy Jakob miał 14 lat, matka zdecydowała o wypisaniu Jakoba ze szkoły. Doszła bowiem do wniosku, że Jakob lepiej poradzi sobie na studiach ekonomicznych. Wysłała zatem syna do Wenecji – miejsca, które w Europie było jednym z ówczesnych największych miast. To właśnie tam Jakob Fugger poznał podstawy bankowości oraz rachunkowości. W dawnych czasach niemieccy kupcy zapisywali wszystkie obliczenia na papierze. Wykształcony w Wenecji Jakob zdobył wiedzę, którą przekazał swoim braciom. Rodzeństwo prowadziło zatem rachunkowość według modelu weneckiego, co znacznie wzmocniło pozycję rodzinnego przedsiębiorstwa.
Jakob Fugger i srebrne imperium Europy
Jakob udał się następnie do Austrii jako przedstawiciel rodzinnej firmy. Spośród wszystkich braci to on miał największy talent do interesów i zawsze potrafił wyczuć świetną okazję. Fugger odwiedził wieś Schwanz, gdzie w 1409 roku odkryto największe pokłady srebra. Było go tam najwięcej w całej Europie. Warto wspomnieć, że w tamtych czasach srebro miało najwyższą wartość, znacznie przewyższającą złoto. Kopalnie srebra były wtedy pod nadzorem arcyksięcia Zygmunta z dynastii Habsburgów. Nie umiał on jednak dobrze zarządzać swoimi zasobami finansowymi. Często wydawał więcej, niż miał. Właśnie wtedy z pomocą przyszedł mu Jakob Fugger. Bankier pożyczył arcyksięciu pieniądze, a w zamian Zygmunt dał mu odpowiednią ilość srebra (swoją drogą, Fugger później sprzedał je drożej w Wenecji). Gdy arcyksiążę poważnie zadłużył się u Wenecjan, znowu pomógł mu Fugger. Postawił jednak jeden warunek – Jakob miał otrzymywać srebro z kopalni, aż arcyksiążę spłaci mu cały dług. Zygmunt nie miał innego wyjścia i zgodził się na propozycję Fuggera.
Od tego momentu fortuna Fuggera rosła w zawrotnym tempie. Żaden inny bankier nie mógł się z nim równać. Pewnego dnia Jakob zasugerował Zygmuntowi, którego chciał ułagodzić i „zjednać sobie”, że marzy o biciu monet z wizerunkiem arcyksięcia. Wkrótce potem lokalna mennica miała dużo pracy, ponieważ Zygmunt oczywiście się zgodził. Moneta szybko zdobyła popularność w Europie. Jeszcze szybciej pojawili się też naśladowcy Fuggera, którzy zaczęli wytwarzać podobną walutę w swoich krajach. Jakob świetnie zarabiał na monetach, podczas gdy arcyksiążę cieszył się, że może je „promować” swoją twarzą.
Z czasem Fugger poznał Maksymiliana Habsburga, którego ojciec kiedyś pożyczył Zygmuntowi pieniądze. Jak można się domyślić, rozrzutny arcyksiążę nigdy ich nie zwrócił. Jakob tak poprowadził sprawę i tak wpłynął na Maksymiliana, że Zygmunt musiał przepisać na niego cały swój majątek (który Fugger oczywiście również szybko „oswoił”). Na tym jednak nie zakończyły się pomysły bankiera na lukratywny interes.
Jakob Fugger: od miedzi w Karpatach po globalny handel
Dobroczyńca z Augsburga zainteresował się kopalniami miedzi w rejonie Karpat. W tamtym czasie miedź była wartościowym metalem, ale wymagała inwestycji, aby ostatecznie przekształcić ją w brąz. Fuggerowi udało się w 1495 roku zawrzeć umowę w Wiedniu z inżynierem Johannem Thurzo. Niemiecki finansista miał zgodnie z umową sfinansować wydobycie miedzi z kopalń, a Thurzo miał tym projektem kierować. Niedługo potem inżynier Johann nabył wszystkie pobliskie kopalnie miedzi. Na granicy z Włochami, Słowenią i Austrią zbudował później hutę i zakład produkujący armaty. W pobliżu powstało również centrum badawcze, w którym alchemicy mieli pracować nad nowatorskimi substancjami. Oczywiście, Fugger liczył w tej materii na dodatkowe zyski.
Przyszły niemiecki dobroczyńca zdołał zgromadzić olbrzymi majątek. Zwłaszcza gdy po pewnym czasie wprowadził na rynek całą wydobytą z wiedeńskich kopalń miedź. Pozycja Fuggera była jedną z najsilniejszych nie tylko w Europie, ale i na całym świecie. Wiele osób pytało bankiera, jak długo zamierza kontynuować swoje interesy. Jakob zawsze odpowiadał: „Dopóki będę zdolny do pracy”. Faktycznie Fugger przez większość życia poszukiwał nowych sposobów na zwiększenie swojego ogromnego majątku. Za srebro i miedź wysyłane do Portugalii otrzymywał na przykład tyle pieprzu, że stał się największym dystrybutorem tej przyprawy w Europie. Handlował również bawełną i jedwabiem, a z czasem został także importerem złota i egzotycznych produktów spożywczych.
Samotność i bogactwo Jakoba Fuggera
Fugger był osobą bogatą, lecz strasznie osamotnioną. Odszedł 30 grudnia 1525 roku, ale w momencie śmierci nie było przy nim bliskich. W jego ostatnich chwilach obecni byli tylko opłaceni przez Fuggera pielęgniarka i ksiądz. Chociaż Jakob miał małżonkę (Sybillę Artz), nie doczekali się dzieci. Nawet Sybilla nie była przy umierającym, wówczas 66-letnim mężu, ponieważ uważała, że za mało czasu jej poświęcał, a za dużo przeznaczał na gromadzenie bogactwa. W dniu jego śmierci spędzała czas z ukochanym.
Jakob Fugger przekazał majątek swoim bratankom, a kierowanie interesem przypadło jednemu z nich (Antonowi). Ogromny majątek Fuggera został wyceniony na około 907 miliardów dolarów — zatem znacznie więcej niż majątek Johna D. Rockefellera. Fugger zajmował się jednak nie tylko wydobyciem srebra i miedzią, oraz handlem. Był także pionierem w dziennikarstwie — ale nie dlatego, że interesowała go polityka! Jako przedsiębiorca wiedział, że dostęp do informacji jest kluczowy w pomnażaniu dużych pieniędzy. Dlatego też stworzył pierwszy na świecie serwis informacyjny, a właściwie sieć kurierów dostarczających do jego centrali każdą istotną informację (np. wiadomości o śmierci władców czy wyniki bitew). O wszystkich ważnych wydarzeniach Fugger wiedział wcześniej niż jego konkurenci, a nawet najwięksi politycy czy sam… cesarz.
Co ciekawe, Fugger działał też jako filantrop. Na jego zlecenie wybudowano w Habsburgu 106 domów komunalnych, które funkcjonują do dziś. Od kilkuset lat warunki otrzymania tam mieszkania się nie zmieniły. Są dokładnie określone – najemca musi być katolikiem i płacić około 1 euro czynszu za rok. Fuggerei, bo tak nazywa się to osiedle, jest najstarszym osiedlem mieszkań socjalnych na świecie.
Książki o historii bogactwa i górnictwa
- Greg Steinmetz: Najzamożniejszy człowiek w historii. Jakub Fugger i jego czasy, Wydawnictwo Studio EMKA, Warszawa 2018
- Tadeusz Mikoś: Górnicze skarby dawnych lat. Od surowca do produktu i zabytkowej kopalni, Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne AGH, Kraków 2008