120 dni na wyprowadzkę! Nowe zasady wywłaszczeń pod CPK zaskakują
Władze wprowadziły nowe zasady dotyczące wywłaszczeń na potrzeby projektów związanych z Centralnym Portem Komunikacyjnym. Po raz pierwszy właściciele mają zagwarantowane ustawowo co najmniej 120 dni na opuszczenie nieruchomości oraz uproszczony dostęp do rekompensat. Państwo jednak uzyska szybszą procedurę przejmowania terenów.
- Nowe przepisy dla Centralnego Portu Komunikacyjnego
- Nowe prawo: 120 dni na wyprowadzkę
- Terminy i zaliczki w nowelizacji odszkodowań
- Rozpoczęcie budowy portu i kolei w 2026 roku
Nowe przepisy dla Centralnego Portu Komunikacyjnego
Nowe przepisy odnoszące się do Centralnego Portu Komunikacyjnego zaczęły obowiązywać w listopadzie, natychmiast obejmując obszary przeznaczone na lotnisko oraz Koleje Dużych Prędkości. Celem nowelizacji jest ujednolicenie procesu wywłaszczeń oraz umożliwienie rządowi sprawniejszego przygotowania terenu pod inwestycję kluczową.
Oprócz usprawnienia procedur, wprowadzone zostały również rozwiązania, które — według zapewnień ustawodawców — mają zwiększyć bezpieczeństwo i przewidywalność dla posiadaczy nieruchomości, które mają być przejęte. Dotyczy to zarówno budynków mieszkalnych i innych zabudowań, jak i działek niezabudowanych, które do tej pory często znajdowały się poza głównym obszarem ochrony.
Zmiany dotyczą głównie gmin Baranów, Wiskitki i Teresin, gdzie już od 2026 roku mają rozpocząć się pierwsze prace przygotowawcze na potrzeby lotniska oraz infrastruktury kolejowej o znaczeniu krajowym.
Nowe prawo: 120 dni na wyprowadzkę
Najbardziej zauważalną zmianą dla posiadaczy jest ustanowienie minimalnego okresu na opuszczenie nieruchomości. Dotychczas regulacje nie obejmowały tej kwestii — co w praktyce oznaczało możliwość wymuszenia wyprowadzki w bardzo krótkim czasie.
Nowa ustawa zapewnia przynajmniej 120 dni na opuszczenie lokalu. Okres ten jest liczony od momentu, gdy decyzja lokalizacyjna staje się prawomocna, lub — przy nadaniu jej klauzuli natychmiastowej wykonalności — od dnia wydania decyzji odszkodowawczej w pierwszej instancji.
Dla wielu rodzin i przedsiębiorstw oznacza to cztery miesiące na zorganizowanie przeprowadzki, znalezienie nowego miejsca zamieszkania czy przeniesienie działalności. Zwraca się uwagę, że to pierwszy tak klarowny zapis chroniący interes wywłaszczanych.
Terminy i zaliczki w nowelizacji odszkodowań
Zmiany w przepisach wprowadzają również konkretne terminy dla wojewody na określenie kwoty odszkodowania. Samorząd ma na to:
- 30 dni od momentu uprawomocnienia decyzji lokalizacyjnej,
- 60 dni, jeśli zastosowano rygor natychmiastowego wykonania.
Ważną innowacją jest też opcja uzyskania zaliczki na odszkodowanie w wysokości 85 proc. kwoty ustalonej przez organ pierwszej instancji. Środki powinny być przekazane w ciągu 30 dni od złożenia wniosku.
Zaliczka przysługuje obecnie nie tylko właścicielom budynków, ale także osobom posiadającym działki bez zabudowy. To rozszerzenie ma — zdaniem rządu — zwiększyć sprawiedliwość systemu i zapobiec sytuacjom, w których właściciel pozostaje bez środków finansowych, oczekując na długotrwałe decyzje administracyjne.
Rozpoczęcie budowy portu i kolei w 2026 roku
Rozpoczęcie budowy lotniska oraz pierwszego fragmentu Kolei Dużych Prędkości jest planowane na rok 2026. W roku 2031 przewiduje się zdobycie istotnych certyfikatów, a w kolejnym roku — otwarcie lotniska oraz trasy Warszawa – CPK – Łódź.
Cały projekt, którego koszt wyceniono na 131,7 miliarda zł, ma być zakończony w 2032 roku. Jak zaznaczają reprezentanci firmy CPK, nowe regulacje mają wesprzeć dotrzymanie terminów i uporządkowanie procesu nabywania ziemi.