Ogląda porno za twoimi plecami? Seksuolodzy mówią wprost o konsekwencjach
Oglądać czy odpuścić? To dylemat, który potrafi rozpalić dyskusję do czerwoności. Porno budzi silne emocje — i nie zawsze te, o których mówi się głośno. Czy to cichy sabotaż związku, który powoli niszczy bliskość? A może zaskakujące narzędzie, które potrafi podkręcić atmosferę i zbliżyć partnerów bardziej, niż się wydaje? Zobacz, co naprawdę dzieje się w relacji, gdy w grę wchodzą filmy porno — i dlaczego odpowiedź wcale nie jest oczywista.
- Dlaczego mężczyźni częściej oglądają porno
- Dlaczego mężczyźni ukrywają porno?
- Pornografia a samoocena: historia Andrzeja
- Porno w związku: urozmaicenie czy ryzyko?
Dlaczego mężczyźni częściej oglądają porno
Mężczyźni częściej niż kobiety sięgają po pornografię — potwierdzają to liczne badania, w tym analizy dotyczące uzależnienia od pornografii prowadzone w latach 2014–2016 pod kierunkiem dr. hab. Mateusza Goli. Z zebranych danych wynikało, że ok. 75% mężczyzn ogląda porno co najmniej raz w tygodniu. Co istotne, to właśnie mężczyźni znacznie częściej szukają wsparcia psychologicznego w związku z problemowym korzystaniem z pornografii — nawet 4–6 razy częściej niż kobiety. Z kolei ankiety wśród studentów uniwersytetów w Ameryce Północnej z 2009 roku pokazały, że 51% mężczyzn i 16% kobiet spędza mniej niż 5 godzin tygodniowo na przeglądaniu treści erotycznych online, natomiast 11% mężczyzn i tylko 1% kobiet poświęca na to od 5 do 20 godzin tygodniowo. Warto też dodać, że określenie „uzależnienie od porno” pojawia się dziś coraz rzadziej i stopniowo ustępuje terminowi „zaburzenia o charakterze kompulsywnych zachowań seksualnych”.
Skąd ta różnica? Dlaczego mężczyźni częściej oglądają porno? Jedno z wyjaśnień jest dość proste: u wielu mężczyzn kluczową rolę w pobudzeniu odgrywają bodźce wzrokowe. Dodatkowo częściej potrafią oni oddzielić seks od emocjonalnego zaangażowania. Można też zauważyć, że osoby występujące w filmach pornograficznych bywają postrzegane bardziej jak „narzędzia” do zaspokojenia potrzeb niż ludzie, z którymi buduje się relację. Łatwiej to zrozumieć, gdy uświadomimy sobie, że u wielu mężczyzn już sam widok narządów płciowych może wywołać podniecenie. Nic więc dziwnego, że produkcje porno zwykle mają słabą fabułę albo nie mają jej wcale — zamiast historii liczy się szczegółowe pokazanie samego aktu.
Tam jest bardzo dużo seksu w zbliżeniu. To jest cała tajemnica, dużo nowości, odmienności, zróżnicowania, które czyni pornografię atrakcyjną – tłumaczy seksuolog Zbigniew Lew-Starowicz. Jego zdaniem pornografia przyciąga przede wszystkim mężczyzn właśnie przez dosłowność i bezpośredniość obrazów.
U kobiet częściej działa to inaczej — sam akt seksualny bywa mniej interesujący niż to, co go poprzedza i co mu towarzyszy. Flirt, sugestywne rozmowy, emocje i stopniowo narastające napięcie to elementy, które potrafią mocno wzmocnić doznania. Oczywiście to pewne uproszczenie, ale dobrze pokazuje różnice w tym, co bywa podniecające dla kobiet, a co dla mężczyzn. Z tej perspektywy łatwiej zrozumieć, dlaczego to mężczyźni częściej wybierają pornografię. Kobiety natomiast częściej sięgają po filmy romantyczne albo erotyczną literaturę — treści, które uruchamiają wyobraźnię i pomagają budować fantazje, także te urozmaicające masturbację.
Co ciekawe, coraz większe zainteresowanie budzą również alternatywy dla klasycznego porno — takie, które pokazują więcej intymności i relacyjnego wymiaru seksu. Zamiast mechanicznej „akcji” pojawia się kontekst: zaufanie, komunikacja, zgoda i wspólna przyjemność, dzięki czemu całość wypada bardziej naturalnie i wiarygodnie. Jedną z najbardziej rozpoznawalnych pionierek tego podejścia jest Erika Lust, która w nurcie „porno dla kobiet” tworzy filmy stawiające na autentyczność i równość w relacjach seksualnych. W odróżnieniu od mainstreamu, gdzie kobiety często są przedstawiane przedmiotowo, produkcje Lust i podobne projekty częściej uwzględniają zarówno kobiece, jak i męskie potrzeby seksualne.
Dlaczego mężczyźni ukrywają porno?
Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal. Mężczyźni dobrze wiedzą, że pornografia bywa dla wielu kobiet nie tylko drażniąca, ale przede wszystkim raniąca. Nawet jeśli dla oglądającego osoby na ekranie są jedynie „bodźcem” prowadzącym do orgazmu i nie mają żadnego znaczenia emocjonalnego, komuś, kto porno nie ogląda, trudno to zrozumieć.
Krystian sięga po filmy dla dorosłych sporadycznie, ale zdecydowanie woli, by jego partnerka o tym nie wiedziała.
- Po prostu wiem, że zrobiłoby jej się przykro i pojawiłaby się zazdrość. Niepotrzebnie, ale jak to jej wytłumaczyć? To, że oglądam porno, nie znaczy, że planuję zdradę. Wolę nie prowokować kłótni, więc omijam ten temat.
Czy w takiej sytuacji nie byłoby najprościej po prostu przestać oglądać filmy dla dorosłych? W praktyce to rzadko bywa takie łatwe. Jak wiele treści dostępnych w sieci, pornografia jest szybkim „zastrzykiem” dopaminy: łatwo pobudza, łatwo prowadzi do orgazmu, ale też potrafi wciągać. Kluczowe jest, by odpowiednio wcześnie zauważyć moment, w którym zaczyna przejmować kontrolę. Jeśli porno negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie, warto rozważyć wsparcie specjalisty i przerwać szkodliwy schemat. O możliwym uzależnieniu mogą świadczyć m.in.:
- rezygnowanie z życia towarzyskiego na rzecz porno,
- zaniedbywanie obowiązków przez potrzebę oglądania pornografii,
- sięganie po pornografię, by „uregulować” emocje,
- spadek zainteresowania innymi aktywnościami,
- obniżona samoocena,
- brak kontroli i potrzeba oglądania coraz większej ilości treści porno.
Co ciekawe, badania prowadzone na przełomie 2017 i 2018 roku przez naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu sugerują, że ryzyko uzależnienia jest wyższe u osób, które zaczęły oglądać porno bardzo wcześnie — przed 14. rokiem życia. Co więcej, jak podkreśla seksuolożka Magdalena Smaś-Myszczyszyn, osoby uzależnione często poszukują w erotycznych materiałach konkretnych obrazów, nierzadko powiązanych z doświadczeniami z dzieciństwa.
- Jeśli zdejmie się z tego, czego oni szukają (osoby oglądające pornografię — przyp. red.), seksualny kontekst, okazuje się, że chodzi o jakieś niezaspokojone potrzeby, które były w nich od bardzo, bardzo dawna — tłumaczy Smaś-Myszczyszyn.
Warto jednak pamiętać, że wszystkie trudności związane z pornografią — w tym ryzyko obniżenia nastroju czy samooceny oraz związek z niezaspokojonymi potrzebami — nie oznaczają, że porno zawsze kończy się uzależnieniem. Masturbacja i szeroko rozumiany „czas dla siebie” mogą być ważnym elementem w relacji. Czasem ktoś jest zbyt zmęczony na seks. Zdarza się też, że libido jednej osoby jest wyraźnie niższe — wtedy masturbacja, czasem wspierana filmami porno, bywa sposobem na zachowanie równowagi i satysfakcji po obu stronach.
- Moja dziewczyna nie ma ochoty na seks tak często jak ja. Ja mógłbym codziennie, ale szanuję jej potrzeby. Nie mam z tym problemu i nie jestem uzależniony od porno. Po prostu wchodzę na te strony, żeby się podniecić. Jak kończę, od razu przestaję o tym myśleć. Nie mam z porno żadnej więzi emocjonalnej. To tylko sposób na szybki orgazm — wyjaśnia Krystian.
Pornografia a samoocena: historia Andrzeja
Odmienne spojrzenie na pornografię ma Andrzej. Podkreśla, że materiały dla dorosłych mocno zaszkodziły jemu samemu i jego relacji. Duże znaczenie ma też to, że pierwszy kontakt z porno miał bardzo wcześnie.
- Porno wciągnęło mnie błyskawicznie. Zaczynałem jako trzynastolatek, a zanim się obejrzałem, byłem dorosłym gościem uzależnionym, z kompletnie wypaczonym obrazem seksu, miłości i związków. Mieszałem to, co widziałem na ekranie, z prawdziwym życiem — i to rozwalało każdą moją relację. Przez lata czułem się samotny i „nie dość dobry”, myślę, że mogłem też mieć depresję. Gdyby nie moja przyjaciółka Daria, nie wiem, jak by się to skończyło. Zauważyła, że jest ze mną źle, i pomogła mi się z tego wygrzebać. Dziś jesteśmy razem, a ja nie potrzebuję już porno. Okej, czasem jeszcze coś sprawdzę w sieci, ale to przykre poczucie po skutecznie zniechęca mnie, żeby znów wpaść w ten sztuczny świat. Teraz czuję się lepiej. Uważam, że dorośli powinni chronić młodych przed pornografią, bo potrafi niszczyć. Jeśli kiedyś będę miał syna, nie chcę, żeby przechodził przez to samo co ja.
Warto w tym miejscu zatrzymać się na chwilę i zrozumieć, skąd bierze się tak silny, czasem destrukcyjny wpływ pornografii na postrzeganie seksu — i dlaczego u wielu osób potrafi ona wyraźnie obniżać samoocenę.
- Aktorzy porno nierzadko sięgają po środki na potencję, które pozwalają im utrzymać erekcję przez długi czas. Oglądający mogą uznać to za „normę”, co buduje nierealne oczekiwania wobec siebie oraz partnerki/ partnera.
- W produkcjach pornograficznych liczą się ujęcia, oświetlenie i montaż — tak, by wszystko wyglądało na większe, mocniejsze i bardziej spektakularne. To łatwo staje się paliwem dla kompleksów, gdy ktoś zaczyna porównywać się z aktorami.
- Aktorki porno często pokazuje się zgodnie z konkretnym kanonem atrakcyjności: młody wiek, „idealne” proporcje, określony styl zachowania. Takie obrazy mogą generować presję, szczególnie u kobiet, które czują, że nie mieszczą się w tych standardach.
- Pornografia często redukuje seks do mechanicznego aktu bez emocji, nastawionego wyłącznie na bodźce, nierzadko z ekstremalnymi scenami, które w realnym życiu zdarzają się rzadko. To bywa źródłem rozczarowania, bo intymność na co dzień wygląda inaczej niż na ekranie.
Porównywanie się do gwiazd porno potrafi mocno uderzać w poczucie własnej wartości — zwłaszcza gdy ktoś dochodzi do wniosku, że jego wygląd, „wydolność” seksualna albo proporcje ciała nie przypominają tego, co ogląda w filmach.
Porno w związku: urozmaicenie czy ryzyko?
Dla wielu osób to może być zaskoczeniem, ale pornografia interesuje także sporo par — najczęściej tych, które chcą dodatkowo podgrzać atmosferę w sypialni. Kasia i Filip, młode małżeństwo z Krakowa, mówią wprost, że wspólne oglądanie erotycznych treści online dodaje im emocji i działa jak mały „dopalacz” nastroju.
- Porno mi nie przeszkadza, zwłaszcza że oglądamy je razem. To przyjemne urozmaicenie, fantazja — a nie prawdziwe życie. Oboje mamy tego świadomość, dlatego dobrze nam się układa — mówi otwarcie Kasia.
- Nie mam potrzeby oglądać porno sam. Z Kasią potrafimy rozmawiać o fantazjach, więc nie musimy niczego przed sobą ukrywać — dodaje Filip.
Są też osoby, które traktują porno jak inspirację i sposób na odświeżenie zbliżeń. Samo w sobie nie musi być niczym złym, ale trudno udawać, że to temat „bez konsekwencji” — wymaga dojrzałości, granic i zgody obu stron. Tymczasem w społecznym odbiorze pornografia często uchodzi za coś, co psuje relacje. To nie jest żelazna zasada, jednak nie da się zaprzeczyć, że pornografia może nieść realne ryzyka — wpływające zarówno na związek, jak i na samopoczucie jednostki. Najczęściej mówi się o możliwości uzależnienia czy spadku samooceny. Dlatego warto sięgać po takie treści świadomie i bezpieczniej jest traktować je jako dodatek do życia erotycznego, a nie jego fundament.
Czy zatem da się z pełnym przekonaniem stwierdzić, że porno niszczy relacje? Ci, którzy liczą na prostą odpowiedź, mogą poczuć rozczarowanie. Najuczciwsza brzmi: to zależy. Badań dotyczących pornografii wciąż jest stosunkowo mało, a wiele wniosków opiera się na ankietach, nie na badaniach klinicznych. Co więcej, może zaskakiwać fakt, że wykazywano zarówno korzystny, jak i niekorzystny wpływ porno na związki.
Porno samo w sobie raczej nie „rozwala” relacji w jednej chwili, ale może stać się jedną z cegiełek w murze, który powoli rośnie między partnerami. Gdy treści pornograficzne zaczynają być ucieczką — a nie wspólną zabawą lub świadomym dodatkiem — warto się zatrzymać i zapytać siebie: czy to, po co sięgam, naprawdę mi służy i czy jest dobre także dla bliskiej osoby? Jeśli czujesz, że pornografia zaczyna negatywnie wpływać na Twoje życie, nie bój się poszukać wsparcia.
Źródła:
Dwulit, A. D., & Rzymski, P. (2019). Częstość, schematy oraz subiektywnie odczuwane skutki korzystania z pornografii wśród polskich studentów: badanie przekrojowe. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(10), 1861. https://doi.org/10.3390/ijerph16101861
Leahy, M. (2009). Porn University: co studenci naprawdę mówią o seksie na kampusie (s. 154–155). Northfield Publishing.
ProScience. (2017, 11 sierpnia). Mężczyźni coraz częściej popadają w uzależnienie od oglądania pornografii. https://proscience.pl/newsroom/mezczyzni-wpadaja-w-nalog-ogladania-pornografii/
Lust, E. (b. d.). O Erice (About Erika). Erika Lust Films. https://erikalust.com/about/about-erika
Lew-Starowicz, Z. (2014, 17 stycznia). Pornografia jako jeden z największych problemów w życiu erotycznym Polaków. https://lifestyle.newseria.pl/wszystkie-newsy/zbigniew-lewstarowicz,p1812742223
Krasuski, T., & Żelazo, M. (2017). Przekonania kobiet dotyczące korzystania z pornografii przez mężczyzn. Seksuologia Polska, 15(2), 57–62. https://doi.org/10.5603/57-62
Wojciszke, B. (2012). Psychologiczne różnice między płciami. Tydzień mózgu, 113(1–3), 13–18.
Smaś-Myszczyszyn, M. (2023, 15 czerwca). Podcast „Czułe Zwierciadło”: Uzależnienia — masturbacja, pornografia, seksoholizm. Zwierciadło. https://zwierciadlo.pl/podcasty/534222,1,podcast-w-czulym-zwierciadle-uzaleznienia-masturbacja-pornografia-seksoholizm-rozmowa-z-seksuolozka-magdalena-smas-myszczyszyn.read
Sexual Medicine Society of North America (SMSNA). (b. d.). Pornografia wizualna a nierealistyczne oczekiwania w sypialni. https://www.smsna.org/patients/did-you-know/visual-porn-linked-to-unrealistic-expectations-in-the-bedroom