Nadciąga katastrofa? Bloki z wielkiej płyty na skraju wytrzymałości!
Wielka płyta to miejsce zamieszkania dla wielu Polaków. Mieszkanie w takim obiekcie może jednak stanowić wyzwanie, zwłaszcza gdy w budynku działają jeszcze stare instalacje z czasów PRL. Specjaliści ostrzegają, że przestarzałe części infrastruktury muszą być szybko zastąpione nowymi. W przeciwnym razie wkrótce możemy doświadczyć licznych awarii.
- Konieczność wymiany instalacji w blokach z wielkiej płyty
- Zagrożenia związane z przestarzałą instalacją elektryczną
- Problemy i koszty modernizacji wielkiej płyty
- Modernizacja instalacji w budynkach mieszkalnych
Konieczność wymiany instalacji w blokach z wielkiej płyty
Systemy wodno-kanalizacyjne w budynkach z wielkiej płyty często składają się z oryginalnych pionów, które od chwili wzniesienia konstrukcji nie przeszły gruntownego remontu. Typowe dla tamtego okresu rury żeliwne lub stalowe od dziesięcioleci podlegają korozji. Na ich wewnętrznych powierzchniach gromadzi się osad, który z czasem zmniejsza średnicę przewodów i ogranicza przepływ wody.
Żeliwne i ocynkowane systemy w starszych blokach coraz częściej ulegają awariom. Nie jest to zaskakujące zjawisko, biorąc pod uwagę, że niektóre rury nie były zmieniane przez 50 lat. Powszechnie dostępne analizy sugerują, że już w ciągu najbliższych 3–5 lat mieszkańcy bloków mogą spotkać się z masowymi awariami systemów wodnych i kanalizacyjnych.
Nie będą to drobne kłopoty – pęknięcia pionów i przecieki mogą prowadzić do zalania mieszkań. Na tego rodzaju awarie szczególnie narażone będą systemy mające więcej niż 40–50 lat – czyli dokładnie te, które wciąż znajdują się w budynkach z wielkiej płyty.
Zagrożenia związane z przestarzałą instalacją elektryczną
Innym istotnym ryzykiem, którego nie należy pomijać, jest zestarzała instalacja elektryczna. W dekadach 60., 70. i 80. używano przewodów z aluminium – były one wystarczające do obsługi kilku podstawowych urządzeń domowych, ale obecnie taka instalacja może nie sprostać dużym obciążeniom generowanym przez płyty indukcyjne, systemy klimatyzacyjne i inne urządzenia.
Aluminium w starych przewodach z czasem się utlenia, co może prowadzić do poluzowania połączeń w puszkach i gniazdkach. Przewody przegrzewające się w skrajnych sytuacjach mogą być źródłem pożaru. Eksperci zaznaczają, że jeśli instalacja elektryczna w mieszkaniu ma ponad 30–40 lat i nigdy nie była zmodernizowana, właściciel dla własnego bezpieczeństwa powinien niezwłocznie zająć się jej wymianą.
Problemy i koszty modernizacji wielkiej płyty
Lokatorzy bloków z wielkiej płyty od dawna skarżą się na niesprawne systemy wentylacyjne. Układy grawitacyjne opierają się na różnicach ciśnień wewnątrz budynku i na zewnątrz, lecz po wymianie okien i uszczelnieniu ścian zewnętrznych straciły swoją dotychczasową skuteczność. Niedrożne przewody i zatkane kratki są przyczyną problemów z ciągiem, co z kolei powoduje pogorszenie jakości powietrza w lokalu, co często skutkuje kondensacją wilgoci, sprzyjającą rozwojowi pleśni. Wentylacja grawitacyjna działa najskuteczniej zimą, ale w cieplejsze dni nie obejdzie się bez przewietrzania mieszkania.
Coraz częstsze usterki w blokach z wielkiej płyty generują dodatkowe koszty, które ostatecznie i tak pokrywają lokatorzy. Modernizacja systemów wodnych to duży wydatek – wymiana jednego pionu może kosztować nawet kilka tysięcy złotych. Instalacją elektryczną każdy lokator musi zająć się samodzielnie – zazwyczaj taka inwestycja kosztuje od kilkunastu do nawet 20 000 zł, jednak na końcową kwotę wpływa m.in. powierzchnia mieszkania i jakość użytych materiałów.
Te wydatki obejmują nie tylko wymianę kabli i pionów, ale także dodatkowe usługi, takie jak prowadzenie dodatkowych przewodów, montowanie zabezpieczeń, tynkowanie czy prace hydrauliczne. Wspólnota mieszkaniowa za kompleksową modernizację budynku może zapłacić dziesiątki, a w przypadku większych bloków – nawet setki tysięcy złotych.
Modernizacja instalacji w budynkach mieszkalnych
Wspólnoty oraz spółdzielnie nie powinny czekać z wymianą instalacji. Pierwszym krokiem w stronę modernizacji budynków może być ocena stanu pionów. W przypadku instalacji wodnej warto wykonać inspekcję kamerą endoskopową, co umożliwia łatwą ocenę stopnia korozji i ilości osadu w rurach.
Ludzie, którzy mieszkają w lokalach z przestarzałą elektryką, powinni jak najszybciej wymienić instalację na nowoczesną. Nie należy z tym zwlekać, jeśli światła w pomieszczeniach zaczynają migotać, bezpieczniki często przerywają dopływ prądu lub zauważamy, że gniazdka zaczynają się nagrzewać.
Lokatorzy bloków powinni skontaktować się z administracją, aby dowiedzieć się, czy i kiedy planowana jest wymiana pionów kanalizacyjnych oraz remont systemu wentylacji. Dzięki wypracowaniu wspólnego porozumienia łatwiej będzie rozłożyć koszty modernizacji w czasie – to lepsze rozwiązanie niż skupianie się wyłącznie na naprawie nagłych usterek.