Sprawdziliśmy, ile opału potrzebują polskie domy – od energooszczędnych po 50–letnie

Wielu właścicieli nowych domów jednorodzinnych bądź świeżo ocieplonych budynków zastanawia się, ile opału będzie potrzebne na cały sezon grzewczy. Na ilość opału, a co za tym idzie, koszty ogrzewania, ostatecznie wpływa zapotrzebowanie na energię niezbędną do funkcjonowania domu. Mając wiedzę na temat wartości opałowej różnych rodzajów paliwa, można z mniejszą lub większą dokładnością oszacować potrzebną ilość ton pelletu lub metrów przestrzennych drewna.
- Planowanie kosztów ogrzewania domu
- Zapotrzebowanie na ciepło w różnych typach domów
- Jak obliczyć zużycie opału na sezon?
Planowanie kosztów ogrzewania domu
By odpowiednio zaplanować ilość potrzebnego opału i tym samym oszacować koszty ogrzewania, użytkownicy domowych systemów grzewczych korzystają z różnych metod. W gorszej sytuacji są właściciele starszych budynków, a ich kalkulacje bywają bardziej złożone, gdyż zazwyczaj nie posiadają kluczowych informacji o konstrukcji.
Na wysokość wydatków związanych z ogrzewaniem oddziałuje wiele czynników, które nie zawsze są przewidywalne lub jednoznacznie określone, dlatego wyniki są zazwyczaj orientacyjne. Od 28 kwietnia 2023 roku obowiązuje nowelizacja Ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. Jest to dokument oceniający efektywność energetyczną budynku, czyli określający zapotrzebowanie na energię niezbędną do jego funkcjonowania, w tym ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej.
Osoby posiadające ten dokument mogą stosunkowo łatwo przełożyć wielkość potrzebnej energii cieplnej na konkretne worki z pelletem, metry sześcienne drewna lub tony węgla w postaci tak zwanego ekogroszku. W przeciwnym razie trzeba wziąć pod uwagę nie tylko rozmiar powierzchni ogrzewanych pomieszczeń, ale również stan izolacji cieplnej, lokalne warunki klimatyczne, a także nawyki i przyzwyczajenia mieszkańców. Zarówno preferowanie wyższych temperatur w domu, jak i narażenie budynku na zimne wiatry może znacząco wpłynąć na funkcjonowanie systemu grzewczego.
Zapotrzebowanie na ciepło w różnych typach domów
Ilość paliwa w wybranej postaci jest uzależniona od potrzeb cieplnych budynku, które zazwyczaj określa się w kilowatogodzinach. Te potrzeby mogą się różnić w zależności od standardu energetycznego:
| standard budynku według roku budowy | zapotrzebowanie na energię cieplną |
|---|---|
| starsze, nieocieplone domy sprzed 1977 roku | 150 – 200 kWh/m² |
| starsze, ocieplone domy z lat 1977 - 2002 | 100 – 150 kWh/m² |
| domy wznoszone w latach 2002 - 2015 | 50 – 80 kWh/m² |
| nowe domy energooszczędne | 40 – 50 kWh/m² |
| domy pasywne | 10 – 15 kWh/m² |

Jak obliczyć zużycie opału na sezon?
Po kilku latach używania danego pieca na pellet, drewno albo węgiel znany jako ekogroszek, właściciel będzie miał najbardziej dokładne informacje dotyczące zużycia paliwa w skali roku. Jeśli jednak tych danych nie ma, należy do szacunkowych obliczeń posłużyć się następującymi parametrami:
- powierzchnia ogrzewanych pomieszczeń w metrach kwadratowych,
- standard termoizolacji budynku,
- typ pieca i jego efektywność,
- rodzaj paliwa i jego wartość kaloryczna.
Dla przykładowych wyliczeń zakładamy następujące dane:
- Powierzchnia do ogrzania: 100 m2 - 150 m2 - 200 m2
- Zapotrzebowanie na energię: 50 kWh/m²/rok - 100 kWh/m²/rok - 160 kWh/m²/rok
- Efektywność pieca: drewno – 88%, pellet – 95%, ekogroszek – 90%
- Wartość kaloryczna: drewno - 4,0 kWh/kg, pellet – 4,9 kWh/kg, ekogroszek – 7 kWh/kg
Ilość paliwa potrzebnego na sezon grzewczy można obliczyć, podstawiając do wzoru powyższe założone dane. Dla jasności wykonamy to krok po kroku:
- energia na sezon [kWh] = powierzchnia [m2] x zapotrzebowanie na energię [kWh/m2/rok]
- energia z uwzględnieniem efektywności kotła [kWh] = energia na sezon [kWh] / efektywność
- masa paliwa [kg] = energia [kWh] / wartość kaloryczna [kWh/kg]
| powierzchnia 100 m2 | |||
|---|---|---|---|
| nowoczesny | ocieplony | starszy | |
| drewno | 1420 kg | 2840 kg | 4000 kg |
| pellet | 1074 kg | 2148 kg | 3437 kg |
| ekogroszek | 794 kg | 1588 kg | 2540 kg |
| powierzchnia 150 m2 | |||
|---|---|---|---|
| nowoczesny | ocieplony | starszy | |
| drewno | 2131 kg | 4262 kg | 6818 kg |
| pellet | 1611 kg | 3222 kg | 5156 kg |
| ekogroszek | 1190 kg | 2380 kg | 3809 kg |
| powierzchnia 200m2 | |||
|---|---|---|---|
| nowoczesny | ocieplony | starszy | |
| drewno | 2841 kg | 5682 kg | 9091 kg |
| pellet | 2148 kg | 4296 kg | 6874 kg |
| ekogroszek | 1587 kg | 3175 kg | 5079 kg |
Na wypadek długotrwałych mrozów dobrze jest uwzględnić poprawkę +10% do +20%; lepiej zacząć nowy sezon z niewielkim zapasem niż nerwowo szukać opału pod koniec zimy.
