Ten krzew kwitnie miesiącami i prawie nie wymaga opieki
Pięciornik na pierwszy rzut oka wygląda niepozornie, ale potrafi całkowicie odmienić rabatę. To niski, lekko płożący się krzew, który między ciemnozielonymi liśćmi potrafi obsypać się zaskakująco dużą liczbą kwiatów — i to wtedy, gdy wiele innych roślin już zaczyna odpuszczać. Co więcej, nie jest to uroda „za karę”: pięciornik uchodzi za jedną z najłatwiejszych roślin do uprawy, dlatego tak często pojawia się w miejskich nasadzeniach. Minimalne wymagania, maksimum efektu — nic dziwnego, że dla zapracowanych i początkujących ogrodników bywa wyborem numer jeden. A to dopiero początek tego, co warto o nim wiedzieć.
- Pięciornik: krzew odporny i długo kwitnący
- Najciekawsze odmiany pięciornika krzewiastego
- Pięciornik gęsi: odporna roślina i zioło
- Inne gatunki pięciornika do ogrodu
- Gdzie sadzić pięciornik? Słońce i gleba
- Jak podlewać i nawozić pięciornik
- Cięcie i rozmnażanie pięciornika krok po kroku
Pięciornik: krzew odporny i długo kwitnący
Pięciornik to niewymagający krzew liściasty, który świetnie sprawdza się zarówno w ogrodach przydomowych, jak i w zieleni miejskiej. Ogrodnicy chętnie po niego sięgają, bo dobrze znosi gorszą pogodę i mniej sprzyjające warunki, a przy tym potrafi kwitnąć długo i zachwycać różnorodnością kolorów.
Do rodzaju Potentilla zalicza się wiele gatunków, jednak w uprawie najczęściej spotyka się pięciornik krzewiasty (Potentilla fruticosa) oraz pięciornik gęsi (Potentilla anserina), znany też jako kurze ziele. Oba należą do rodziny różowatych (Rosaceae) i są cenione za rozłożysty, dekoracyjny pokrój oraz efektowne kwiaty, które potrafią pojawić się już w maju.
W naturze pięciorniki rosną w Azji, Ameryce Północnej i w cieplejszych częściach Europy. Zwykle dorastają do około 1,5 metra, choć ich pędy często mocno się rozgałęziają i rozrastają na boki. Taka forma sprawia, że roślina doskonale nadaje się na żywopłoty, rabaty oraz jako soliter, który przyciąga wzrok przez większą część sezonu.
Najciekawsze odmiany pięciornika krzewiastego
Ogromna liczba odmian pięciornika krzewiastego sprawiła, że uchodzi on za jedną z najbardziej uniwersalnych roślin ozdobnych do ogrodu. Łatwo dobrać wariant do swojej rabaty: kwiaty występują w wielu barwach – od śnieżnej bieli, przez żółcie i pomarańcze, aż po mocny róż oraz czerwień.
- Odmiana ‘Hopleys Orange’ - To pięciornik rozłogowy o subtelnych, zielonych liściach i pomarańczowych kwiatach. Rozpoczyna kwitnienie w maju i nie potrzebuje mocnego cięcia. Dobrze znosi formowanie, a z czasem rozrasta się w szerokie, gęste kępy.
- Odmiana ‘Goldfinger’ - Jedna z najpopularniejszych odmian o żółtych kwiatach. Dorasta do ok. 1 m wysokości, a pojedyncze kwiaty potrafią osiągać nawet 5 cm średnicy. Świetnie sprawdza się na żywopłoty i dobrze reaguje na cięcie formujące.
- Odmiana ‘Annette’ - Kompaktowy krzew, który zwykle dorasta do 80 cm. Kwiaty bywają żółte lub pomarańczowe – ich odcień w dużej mierze zależy od ilości słońca. To odmiana chętnie polecana także do uprawy w donicach.
- Odmiana ‘Pink Queen’ - Krzew o zaokrąglonym pokroju, osiągający do 50 cm wysokości. Kwitnie długo i bardzo obficie – od maja aż do jesieni. Różowe kwiaty są drobne, ale pojawiają się w ogromnej liczbie. Roślina jest odporna na choroby i idealnie nadaje się do przycinania.
Pięciornik gęsi: odporna roślina i zioło
Pięciornik gęsi (Potentilla anserina), nazywany również kurzym zielem, to niska roślina o płożącym wzroście, która szybko rozrasta się w zwarte, przyziemne kępy. Wyróżniają ją pierzaste liście z wyraźnie srebrzystym spodem, dzięki czemu nawet bez kwiatów wygląda dekoracyjnie. Niewielkie, żółte kwiaty pojawiają się już w maju i potrafią utrzymywać się aż do końca lata. To świetna roślina zadarniająca, szczególnie tam, gdzie inne gatunki mają problem — na słabszych stanowiskach i w rzadziej użytkowanych zakątkach ogrodu.
Choć pięciornik gęsi nie imponuje wielkością ani tak obfitym kwitnieniem jak formy krzewiaste, nadrabia praktycznością. Jest wyjątkowo wytrzymały, ma małe wymagania i dobrze znosi warunki, które potrafią „pokonać” bardziej kapryśne rośliny. Od lat ceniony jest też w ziołolecznictwie: ziele wykazuje działanie ściągające, przeciwzapalne i rozkurczowe, dlatego bywa wykorzystywane m.in. przy dolegliwościach trawiennych. Te cechy sprawiają, że kurze ziele trafia nie tylko na rabaty i skarpy, ale również do domowej apteczki miłośników medycyny naturalnej.
Inne gatunki pięciornika do ogrodu
W ogrodach warto zwrócić uwagę także na inne, równie interesujące gatunki pięciornika. Choć każdy z nich ma trochę inne preferencje, łączy je jedno: są łatwe w uprawie i dobrze znoszą gorsze warunki, dlatego sprawdzają się nawet u początkujących.
- Pięciornik krwisty – osiąga około 60 cm wysokości i zaczyna kwitnienie w czerwcu. Zachwyca intensywnie czerwonymi kwiatami, które najładniej wyglądają w nasadzeniach grupowych. Do często wybieranych odmian należą ‘Red’, ‘Flamenco’, ‘Melton’ oraz ‘Ophir’.
- Pięciornik biały – niski gatunek, który świetnie daje sobie radę w donicach i skrzyniach. Kwitnie już od maja, a przy tym nie jest wymagający i nie potrzebuje skomplikowanej pielęgnacji.
- Pięciornik srebrny – bylina o drobnych kwiatach i zwartym, uporządkowanym pokroju. Dobrze pasuje do małych ogrodów, na rabaty oraz do miejsc, gdzie liczy się kompaktowa forma.
Gdzie sadzić pięciornik? Słońce i gleba
Pięciorniki wyróżniają się dużą tolerancją na różne warunki uprawy. Najlepiej czują się w miejscu lekko nasłonecznionym albo w półcieniu. Przy pełnym słońcu zwykle trzeba liczyć się z częstszym podlewaniem, szczególnie w czasie letnich upałów.
Nie potrzebują wyjątkowo żyznego podłoża – dobrze rosną również w słabszej ziemi. Najważniejsze, by gleba była lekka i przepuszczalna, tak aby woda nie zalegała przy korzeniach. Najlepiej sprawdzają się podłoża piaszczyste oraz piaszczysto-gliniaste.
Jak podlewać i nawozić pięciornik
W codziennej pielęgnacji pięciornik jest rośliną mało wymagającą. Podlewania potrzebuje głównie wtedy, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się susza. Nie lubi za to nadmiaru wody – stale mokra ziemia sprzyja osłabieniu rośliny i może skończyć się gniciem korzeni.
Dokarmianie nie musi być wykonywane systematycznie. Jeśli jednak chcesz, by roślina lepiej kwitła i szybciej się zagęszczała, wiosną warto podać nawóz wieloskładnikowy, zwłaszcza na słabszych, jałowych stanowiskach. Odmiany krzewiaste dobrze reagują też na ściółkowanie kompostem co kilka sezonów – poprawia to strukturę podłoża i zapewnia naturalny zastrzyk składników odżywczych.
Cięcie i rozmnażanie pięciornika krok po kroku
Przycinanie pięciorników pozwala zachować gęsty, estetyczny pokrój i zwykle przekłada się na obfitsze kwitnienie. Najlepszy termin to wczesna wiosna, jeszcze zanim roślina ruszy z wegetacją. Cięcie może być delikatne albo mocniejsze – wszystko zależy od tego, czy chcemy jedynie odświeżyć krzew, czy wyraźnie go odmłodzić. Warto pamiętać, że po bardzo intensywnym cięciu w tym samym sezonie kwiatów może pojawić się mniej.
Rozmnażanie można wykonać na trzy sposoby:
- Z nasion – rozwiązanie stosowane najrzadziej, bo na efekty trzeba czekać najdłużej.
- Z sadzonek wierzchołkowych – pobieranych latem i ukorzenianych w doniczkach. Do gruntu rośliny sadzi się dopiero w kolejnym sezonie.
- Ze zdrewniałych pędów – pozyskiwanych zimą i przechowywanych w chłodnym miejscu w wilgotnym piasku. Na stanowisko docelowe trafiają wiosną.