Pellet drożeje, więc użytkownicy piecy na pellet znaleźli tańszą alternatywę. Czy ma to sens?
Bywa, że osoby korzystające z kotłów na pellet poszukują innych, bardziej ekonomicznych opcji. Jedną z takich opcji jest używanie łusek gryki jako paliwa, co jest produktem ubocznym przemysłu spożywczego, przyciągającym uwagę ze względu na niską cenę i łatwą dostępność. Czy jednak łuski gryki faktycznie mogą rywalizować z pelletem pod kątem wydajności, komfortu oraz bezpieczeństwa użytkowania?
- Porównanie wartości opałowej różnych paliw
- Łuski gryki jako alternatywa dla pelletu drzewnego
- Efektywne spalanie łusek gryki w piecach
- Wpływ alternatywnych paliw na gwarancję kotła
- Ceny łusek gryki na polskich portalach ogłoszeniowych
Porównanie wartości opałowej różnych paliw
Kluczowym czynnikiem oceny paliwa do ogrzewania jest jego kaloryczność. Certyfikowany pellet drzewny kategorii A1 musi spełniać surowe standardy jakościowe. Jego minimalna kaloryczność to 16,5 MJ/kg, jednak producenci zazwyczaj deklarują 18–19 MJ/kg. Charakteryzuje się on bardzo niską wilgotnością, często poniżej 6%, oraz popielnością w zakresie 0,2–0,5%, co skutkuje wysoką wydajnością pieca na pellet i wygodą użytkowania.
Standardowy pellet drzewny, klasyfikowany pomiędzy klasą premium a agropelletem, osiąga zazwyczaj 16–18 MJ/kg. Jest to poziom wystarczający do skutecznego ogrzewania domu jednorodzinnego, chociaż wymaga nieco większego zużycia paliwa niż pellet najwyższej jakości.
Jak na tym tle wypadają łuski gryki? Ich kaloryczność wynosi zazwyczaj 15–16 MJ/kg, a po sprasowaniu może osiągnąć ok. 17 MJ/kg. Jest to poziom zbliżony do pelletu średniej jakości, jednak należy się liczyć z większą popielnością – w zależności od formy i jakości surowca może ona wynosić od ok. 1,8% do nawet 4–6%, co bezpośrednio wpływa na użytkowanie kotła.
Łuski gryki jako alternatywa dla pelletu drzewnego
Łuski gryki powstają w trakcie procesu usuwania łusek z ziarna w trakcie produkcji kaszy. Przez wiele lat były głównie uznawane za odpad lub materiał pomocniczy, stosowany np. do wypełnień czy ściółkowania.
Ich kluczową zaletą jest oczywiście niska cena – koszt zakupu bywa nawet o kilkaset złotych niższy na tonie w zestawieniu z pelletem drzewnym. Dodatkowym plusem jest stosunkowo niska wilgotność już na etapie produkcji, zazwyczaj w granicach 8–12%, co zmniejsza straty energii związane z odparowywaniem wody podczas spalania.
Z drugiej strony, łuski gryki charakteryzują się nieregularną strukturą i niewielką gęstością nasypową. W formie niesprasowanej mogą powodować trudności w automatycznym podawaniu oraz prowadzić do większych strat paliwa. Z tego powodu coraz częściej są już dostępne w formie granulatu – pelletu z łusek gryki.
Efektywne spalanie łusek gryki w piecach
Spalanie gryki w postaci łusek wymaga właściwego sprzętu grzewczego. Jak podają oszczędni użytkownicy pieców, najlepsze wyniki uzyskuje się w kotłach na biomasę, które posiadają regulowany podajnik oraz system nadmuchu. Takie instalacje umożliwiają adekwatne dopasowanie parametrów spalania do paliwa o większej zawartości popiołu i innej specyfice niż pellet drzewny.
Warto jednak podkreślić, że spalanie łusek gryki wiąże się z częstszą obsługą pieca. Wyższy poziom popiołu skutkuje potrzebą systematycznego czyszczenia palnika i popielnika – nawet kilka razy w tygodniu. Ponadto obecność związków mineralnych może sprzyjać tworzeniu się spieków, co zmniejsza efektywność spalania i może prowadzić do problemów z działaniem palnika.
Ważnym ograniczeniem jest również zgodność z kotłami starszego typu. W tradycyjnych piecach na węgiel lub urządzeniach bez automatycznego podawania spalanie łusek gryki jest nieefektywne – bądź wręcz niemożliwe.
Wpływ alternatywnych paliw na gwarancję kotła
Jednym z często pomijanych tematów używania alternatywnych paliw jest oddziaływanie na gwarancję kotła. Wielu producentów pieców na pellet dokładnie wskazuje w dokumentacji, jakie paliwa można stosować. Użycie łusek gryki – zwłaszcza w postaci niesprasowanej – jest czasami traktowane jako zastosowanie paliwa niewskazanego lub zabronionego.
Może to prowadzić do ryzyka utraty gwarancji w przypadku awarii związanej z palnikiem, podajnikiem lub wymiennikiem ciepła. Dotyczy to w szczególności nowoczesnych pieców na pellet klasy A1, zaprojektowanych z myślą o paliwie o ściśle określonych właściwościach.
Ceny łusek gryki na polskich portalach ogłoszeniowych
Na polskich platformach ogłoszeniowych łuski gryki – zarówno w stanie surowym, jak i przetworzonym – dostępne są zazwyczaj po bardzo atrakcyjnych cenach, znacząco różniących się od tradycyjnych kosztów pelletu drzewnego.
Na OLX można znaleźć propozycje sprzedaży łusek gryki przetworzonych już od około 1–5 zł za kilogram – niekiedy z opcją negocjacji.
Pod postacią granulatu, dedykowanego do użytku w piecach lub kominkach, ceny są wyraźnie wyższe, lecz nadal korzystne w porównaniu do pelletu drzewnego. Na Allegro worki pelletu z łusek gryki o masie ok. 15 kg są dostępne w sprzedaży już od około 22–38 zł za worek.