Tanie paliwo robi furorę w kotłach. Oszczędność czy szybka droga do awarii?
Rosnące zainteresowanie wśród użytkowników pieców wzbudzają tańsze alternatywne paliwa, takie jak łuski słonecznika, dostępne w postaci pelletu i brykietu. Mimo że przyciągają niską ceną i dużą kalorycznością, nie zawsze są uniwersalnym rozwiązaniem. Jak i czy w ogóle opłaca się palić łuskami słonecznika?
- Różnice między pelletami drzewnymi i z łusek
- Pellet i brykiet z łusek słonecznika: korzyści i cena
- Zalety i wady pelletu z łuski słonecznika
- Ekologiczne i eksploatacyjne aspekty łusek słonecznika
Różnice między pelletami drzewnymi i z łusek
Dla większości użytkowników kotłów na biomasę punktem odniesienia jest pellet drzewny najwyższej jakości. Pellet klasy A1 z certyfikatem charakteryzuje się kalorycznością co najmniej 16,5 MJ/kg, ale zazwyczaj osiąga wartość opałową w granicach 18–19 MJ/kg, przy bardzo niskiej zawartości wilgoci – często poniżej 6% – oraz minimalnej ilości popiołu, wynoszącej 0,2–0,5%. Dzięki takim właściwościom spalanie jest stabilne, a ilość resztek po spaleniu niewielka.
Niżej znajduje się pellet standardowy, który zazwyczaj ma kaloryczność 16–18 MJ/kg. To wciąż wystarczające parametry do efektywnego ogrzewania domu, jednak przy nieco wyższej wilgotności i zawartości popiołu.
Pellet z łusek słonecznika dobrej jakości może dorównać pelletowi drzewnemu, a nawet przewyższyć pellet premium. W zależności od producenta i jakości materiału jego kaloryczność wynosi najczęściej 17–21 MJ/kg, przy wilgotności na poziomie 8–12%. Jednocześnie zawartość popiołu jest wyraźnie wyższa niż w pellecie A1 i wynosi zazwyczaj od 2 do 4%.
Pellet i brykiet z łusek słonecznika: korzyści i cena
Pellet oraz brykiet z łusek słonecznika produkowane są z pozostałości przemysłu spożywczego, czyli z łupin, które pozostają po procesie tłoczenia oleju. Materiał jest suszony, mielony i prasowany pod wysokim ciśnieniem, bez użycia chemicznych wiązadeł, gdyż naturalna lignina zapewnia spójność granulatu.
Gotowy pellet charakteryzuje się zazwyczaj ciemną barwą, wyższą gęstością energetyczną niż wiele agropelletów oraz stosunkowo niską wilgotnością. Natomiast brykiet z łusek słonecznika, produkowany w większych kawałkach, ma podobne właściwości opałowe i często jest jeszcze tańszy.
Koszt tony pelletu z łusek słonecznika wynosi od 510 zł do 1 000 zł.
Zalety i wady pelletu z łuski słonecznika
Główną zaletą pelletu i brykietu z łusek słonecznika jest jego koszt. W ostatnich latach tona tego paliwa była nawet o kilkadziesiąt procent tańsza niż pellet drzewny.
Trudności pojawiają się jednak w odniesieniu do systemów grzewczych. Wyższa zawartość popiołu oznacza, że pellet z łusek słonecznika najlepiej działa w kotłach z palnikami obrotowymi lub samoczyszczącymi. Starsze modele mogą mieć problemy z zachowaniem stabilnego spalania i wymagać częstszego czyszczenia. W ekstremalnych przypadkach mogą tworzyć się spieki oraz zanieczyszczenia palnika, co skraca żywotność komponentów.
Co więcej, granulat z łusek słonecznika wymaga znacznie większej ostrożności podczas przechowywania. Materiał ten szybciej pochłania wilgoć z otoczenia, co oznacza nie tylko zmniejszenie wartości opałowej, ale również spadek temperatury spalania i ryzyko niestabilnej pracy kotła. Długotrwałe składowanie w wilgotnym miejscu może nawet prowadzić do rozwoju pleśni w workach.
Ekologiczne i eksploatacyjne aspekty łusek słonecznika
Z perspektywy ekologicznej łuski słonecznika są odnawialnym źródłem energii, a emisja dwutlenku węgla podczas ich spalania jest częścią naturalnego cyklu węglowego. Dodatkowym plusem jest możliwość użycia popiołu jako nawozu, ponieważ zawiera on potas oraz fosfor. W praktyce jednak większa ilość popiołu oznacza częstsze opróżnianie pojemnika na popiół i wyższe wymagania związane z użytkowaniem.
Warto jednak zauważyć, że czasami paliwa biomasowe mogą być zanieczyszczone innymi odpadami, co prowadzi do większej emisji zanieczyszczeń. Problem ten dotyczy nie tylko łusek słonecznika, ale całego sektora tanich paliw biomasowych – jak np. pelletu ze słonecznika czy łusek gryki – gdzie brak certyfikacji może stanowić istotne ryzyko.