Płacisz majątek za opał? Wystarczy jeden telefon do nadleśnictwa, by przepłacanie się skończyło!

Domowy kominek nie tylko zapewnia przytulny nastrój, ale także może wspierać system ogrzewania. Jeśli planujesz palić w kominku od czasu do czasu, zazwyczaj wystarczy jeden lub dwa metry sześcienne drewna. Jednak codzienne korzystanie z kominka zimą wymaga zgromadzenia zapasów dziesięciokrotnie większych. Najwygodniej jest kupić już porąbane i wysuszone drewno, ale znacznie tańszą opcją jest zdobycie opału poprzez tak zwany samowyrób.
- Zasady samowyrobu drewna opałowego w lasach
- Opłacalność i zasady samowyrobu drewna
- Proces zakupu i obróbki drewna w lesie
- Przygotowanie drewna opałowego z samowyrobu
Zasady samowyrobu drewna opałowego w lasach
Termin samodzielnego pozyskiwania drewna, czyli zbierania opału w lasach na własną rękę, jest nieco mylący. Choć mówi się o samodzielnym pozyskiwaniu, oczywiście nie można tego robić bez zezwoleń i na własną rękę. Zasady zbierania drewna opałowego na własną rękę są dokładnie określone. Aby móc korzystać z takiej możliwości, trzeba mieszkać w pobliżu dużego lasu, znać podstawy pracy w lesie oraz mieć odpowiednio dużo wolnego czasu.
Wbrew często pojawiającym się nieprawdziwym opiniom, ilość drewna pozyskiwanego w Lasach Państwowych jest planowana na dziesięciolecia i dokładnie szacowana na każdy kolejny rok według pomiarów terenowych. Samodzielne pozyskiwanie dotyczy wyłącznie resztek po wyrobionych sortymentach użytkowych.
Z uwagi na to, że pozyskiwanie drewna w ciągu roku jest mocno ograniczone przestrzennie, a ilość resztek jest z natury rzeczy niewielka, należy skontaktować się z lokalnym nadleśnictwem i zasięgnąć informacji. Osoba zainteresowana zostanie skierowana do leśnictwa, które ma aktualnie dostępne powierzchnie do porządkowania.
Należy też jasno zaznaczyć, że samodzielne zbieranie drewna opałowego nie oznacza ani ścinania drzew, ani cięcia grubych pni na kawałki. Pozyskiwanie drewna jest zadaniem dla profesjonalnych pilarzy i absolutnie nie jest dozwolone dla osób zajmujących się samodzielnym pozyskiwaniem. Zainteresowani mogą zbierać jedynie drewno S4 i M2, czyli grubsze i drobniejsze kawałki opałowe. Jest to jak najbardziej wartościowe drewno, ale z uszkodzeniami uniemożliwiającymi dalszą obróbkę lub o zbyt małej średnicy.
Opłacalność i zasady samowyrobu drewna
Koszt drewna opałowego, które kupujący pozyskuje na własny rachunek, może różnić się w poszczególnych nadleśnictwach, jednak orientacyjnie można przyjąć, że cena grubizny opałowej (S4) wynosi 80-110 zł/m3, a drobnica (M2) około 50 zł/m3. W porównaniu z cenami rzędu 500-600 zł/mp, czyli 700-800 zł/m3, inwestycja własnej pracy wydaje się bardzo opłacalna.
Drewno pozyskiwane w ramach samowyrobu pochodzi z pozostałości po wcześniej zakończonym pozyskaniu. Są to pozycje planu cięć z bieżącego lub poprzedniego roku. Na tych obszarach zakończono wszystkie prace związane z pozyskaniem i odbiorem drewna na koszt skarbu państwa.
Jeśli na terenach poza planem cięć znajdują się leżące drzewa (wywroty), które nie stanowią zagrożenia osunięciem się lub stoczeniem (tzw. użytki przygodne), a ich pozyskanie na koszt skarbu państwa jest ekonomicznie nieuzasadnione (ze względu na niską jakość drewna), nadleśnictwo może wskazać je do samowyrobu. Aby samodzielnie pracować w lesie przy użyciu pilarki spalinowej, konieczne jest posiadanie certyfikatu ukończenia odpowiedniego kursu. W przypadku braku takich uprawnień zawsze można poprosić o pomoc osobę z odpowiednim sprzętem i kwalifikacjami.

Proces zakupu i obróbki drewna w lesie
Po omówieniu z leśniczym wszystkich niejasności, kupujący drewna jest dopuszczany do jego samodzielnej produkcji na własny koszt, poprzez wydanie dokumentu pozwalającego. Kupujący jest również informowany, że przedstawiciele administracji leśnej mają prawo kontrolować proces samowyrobu i mogą zawiesić lub cofnąć zgodę w przypadku wykrycia nieprawidłowości.
Leśniczy wydający zgodę wskazuje w terenie miejsce produkcji oraz rodzaje drewna do zdobycia, a także określa sposób i miejsce przygotowania drewna do odbioru. Wykonawca zostaje również poinformowany o zagrożeniach, technikach pracy, wymaganiach BHP oraz zasadach ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska. Transakcja sprzedaży drewna ma miejsce w biurze leśnictwa po wcześniejszych ustaleniach.
Przygotowanie drewna opałowego z samowyrobu
Nie wystarczy, aby pozostałości po zrębach lub trzebieżach były oczyszczone z gałęzi i ewentualnie pocięte na mniejsze fragmenty; należy ułożyć przygotowane drewno w stosach, które można zmierzyć. Kupujący płaci za metry sześcienne drewna, a te można obliczyć na podstawie szacunkowej objętości (metry przestrzenne) stosów. Nie ma możliwości przeprowadzenia pomiaru na przykład na pojeździe czy na terenie nabywcy.
Po zgłoszeniu zakończenia samodzielnego wyrobu przez kupującego, stosy są odbierane przez leśniczego, który następnie tworzy dokumenty przychodu. Kupujący ma obowiązek wykupienia pozyskanego samodzielnie drewna w ciągu 14 dni od daty jego odbioru. Wywóz z lasu następuje po wydaniu drewna przez osobę upoważnioną (leśniczy, podleśniczy) w ustalonym czasie. Na asygnacie lub fakturze musi znaleźć się odpowiednia notatka.
Teraz wystarczy jedynie pociąć pozyskane samodzielnie drewno, ułożyć je do sezonowania i poczekać, aż będzie gotowe do spalania w kominku. Cały proces przygotowania opału od lasu do paleniska jest z pewnością bardzo pracochłonny, jednak oszczędności w kosztach są również bardzo znaczące.
