Olej słonecznikowy: czy naprawdę jest tak szkodliwy, jak mówią?
Trudno trafić na osobę, która nigdy nie spożywała mięsa, frytek, krokietów czy innych potraw smażonych na oleju słonecznikowym. W ubiegłym stuleciu właśnie ten olej był najczęściej używany w polskich kuchniach. Obecnie jesteśmy świadomi, że jego stosowanie nie jest najlepszym rozwiązaniem. Eksperci sugerują, by całkowicie zrezygnować z jego użycia w diecie.
- Zastosowanie i właściwości oleju słonecznikowego
- Niebezpieczeństwa smażenia na oleju słonecznikowym
- Korzyści i zagrożenia oleju słonecznikowego
Zastosowanie i właściwości oleju słonecznikowego
Zaraz po oleju z rzepaku, olej z nasion słonecznika zajmuje drugie miejsce pod względem popularności w niemal każdej polskiej kuchni. Można go używać do smażenia, pieczenia, a także do przygotowywania sałatek z warzyw. Olej znajduje również zastosowanie poza kuchnią, m.in. w higienie jamy ustnej oraz w pielęgnacji włosów i skóry. Substancja ta jest od lat chętnie wybierana przez Polaków. Dlaczego? Ponieważ olej z nasion słonecznika jest łatwo dostępny i stosunkowo niedrogi. Nic dziwnego, że cieszy się dużym zainteresowaniem.
Wcale nie jest tak, że olej z nasion słonecznika to najgorszy produkt na świecie. Może nawet korzystnie wpływać na zdrowie, pod warunkiem że nie będziesz go podgrzewać, a jedynie użyjesz do polania np. sałatki na zimno. Olej z rzepaku można poddawać działaniu wysokich temperatur, ponieważ dobrze je znosi. Natomiast olej z nasion słonecznika podczas podgrzewania traci wszystkie wartościowe składniki. Jednocześnie uwalniają się z niego szkodliwe substancje, które mogą być niebezpieczne dla zdrowia.
Niebezpieczeństwa smażenia na oleju słonecznikowym
Olej słonecznikowy w dużej mierze składa się z wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Są one wrażliwe na rozkład w wysokich temperaturach. Zanim omówimy, dlaczego smażenie na oleju słonecznikowym nie jest wskazane, wyjaśnijmy, co oznacza punkt dymienia. To najniższa temperatura, przy której olej lub inny tłuszcz zaczyna się rozkładać na niekorzystny dla zdrowia glicerol i wolne kwasy tłuszczowe. W trakcie ogrzewania olej traci również swoje wartości odżywcze.
Punkt dymienia dla oleju słonecznikowego wynosi około 100 stopni Celsjusza. Z tego powodu smażenie na nim, jak można łatwo zauważyć, może być szkodliwe – a nawet bardzo ryzykowne. Nie powinno się więc go podgrzewać i przygotowywać w nim ciepłych dań. Badania brytyjskie, prowadzone kilka lat temu pod kierunkiem prof. Martina Gtootvelda, biotechnologa z Uniwersytetu De Montfort (Wielka Brytania), wykazały, że smażony olej słonecznikowy jest źródłem rakotwórczego aldehydu. W niewłaściwie przyrządzonych potrawach ilość oleju może być przekroczona nawet 200-krotnie w porównaniu do norm ustalonych przez WHO.
Co w przypadku użycia mieszanki oleju rzepakowego z olejem słonecznikowym? Czasem można je znaleźć na przykład w margarynie z supermarketu. Obróbka termiczna na bazie takiego produktu będzie bezpieczna, pod warunkiem że olej słonecznikowy nie stanowi więcej niż 30% margaryny dostępnej w sklepie.
Korzyści i zagrożenia oleju słonecznikowego
Jeżeli użyjesz go właściwie, olej słonecznikowy może być całkiem korzystny dla zdrowia. Warto wybrać nierafinowany, czyli tłoczony na zimno. W odróżnieniu od rafinowanego, nie jest narażany na wysoką temperaturę podczas tłoczenia. Dzięki temu olej zachowuje więcej wartościowych składników odżywczych, ciemnożółtą barwę, intensywny smak oraz silny aromat.
Olej słonecznikowy jest głównie używany do smażenia, jednak eksperci zalecają jego stosowanie na zimno, np. do sałatek i sosów. Olej w tej formie może dostarczyć organizmowi cennej witaminy E, dzięki której skóra będzie wyglądać młodziej i nabierze blasku. Działa jak emolient, łagodząc podrażnienia i stany zapalne. Zawarte w oleju słonecznikowym zdrowe tłuszcze pozytywnie wpływają na profil lipidowy. Dzięki nim można np. obniżyć poziom cholesterolu.
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe w oleju rozkładają się na szkodliwe substancje, również rakotwórcze. Zbyt częste używanie oleju słonecznikowego do smażenia może negatywnie wpłynąć na nasze zdrowie. Dlatego staraj się tego unikać.
Źródła:
- https://fit.poradnikzdrowie.pl/diety-i-zywienie/zdrowe-odzywianie/ten-olej-podgrzany-zmienia-sie-w-rakotworcza-trucizne-polacy-nie-znaja-ryzyka-aa-kjXM-JLh6-TMa5.html
- https://zywienie.abczdrowie.pl/uwazaj-na-olej-slonecznikowy-moze-byc-niebezpieczny-dla-stawow-wideo